Nadciśnienie tętnicze jest najczęstszą chorobą układu krążenia. Sama choroba oraz komplikacje z niej wynikające są też jednym z najczęstszych powodów śmierci u ludzi (cukrzyca i nowotwory).

O nadciśnieniu tętniczym mówimy wówczas, gdy ciśnienie skurczowe przekracza 140 mm Hg.,
a ciśnienie rozkurczowe 90mm Hg. Szacuje się, że na całym świecie choruje na tę chorobę około 1 miliarda ludzi dorosłych, a w Polsce około 7 milionów.

Problemem przy nadciśnieniu jest jego słaba wykrywalność. Osoby, które mają problemy z nadciśnieniem często nawet nie zdają sobie z tego sprawy. Charakterystyczne objawy, czyli występujące bóle głowy uznawane są za objaw przemęczenia, stresu, zmiany pogody, migreny itp.

Nadciśnienie tętnicze dzielimy na dwie grupy:- nadciśnienie samoistne, na które choruje około 95 % pacjentów – nadciśnienie wtórne, na które choruje około 5% pacjentów.
W pierwszym przypadku przyczyna nie jest znana. W drugim udało się ją ustalić. Są to np. zwężenia tętnic nerkowych, choroby nerek, tarczycy, guzy hormonalnie czynne.

Powikłaniem nieleczonego nadciśnienia jest przede wszystkim uszkodzenie nerek (prowadzące niekiedy do konieczności przeprowadzania dializ), uszkodzenie serca i zawał, udary mózgu, uszkodzenia siatkówki (w skrajnych przypadkach prowadzące do ślepoty).

Czy są jakieś możliwości zapobiegania występowaniu nadciśnienia tętniczego? Oczywiście, że tak! Należy do nich zdrowy tryb życia: – uprawianie sportu, a choćby szybkiego marszu 3-4 razy w tygodniu przez minimum 30 min – obniżenie masy ciała. Osoby z nadwagą chorują dwa razy częściej, zwłaszcza te, u których występuje tzw. otyłość brzuszna. Poza tym obniżenie masy ciała zawsze doprowadza do spadku ciśnienia u osób już chorych, co pozwala zazwyczaj na obniżenie dawek lub liczby przyjmowanych leków – rzucenie palenia papierosów – ograniczenie spożywania mocnych alkoholi.

Za to 1 kieliszek czerwonego wina dziennie powoduje raczej spadek ciśnienia, niż jego wzrost – ograniczenie spożywania soli kuchennej. Pamiętajmy, że większość produktów spożywczych, zwłaszcza tych wysoko przetworzonych zawiera dużo ilości soli kuchennej i dodatkowe dosalanie takich potraw jest co najmniej zbędne – stosowanie diety śródziemnomorskiej. Ograniczenie w diecie mięsa i potraw smażonych, za to spożywanie ryb, owoców morza, dużej ilości warzyw i owoców, oliwy z oliwek. Trzeba pamiętać, że większość pigułek antykoncepcyjnych podnosi ryzyko wystąpienia nadciśnienia. To samo dotyczy też anabolików oraz kortykoidów.

Pamiętajmy, że ciśnienie powinniśmy mierzyć regularnie. Jednorazowo stwierdzony wysoki poziom ciśnienia nie świadczy jeszcze o tym, że jesteśmy chorzy (choćby tzw. zespół białego fartucha – podwyższone ciśnienie stwierdzone w czasie wizyty u lekarza), ale też prawidłowy wynik nie świadczy o jej braku. Najlepiej mierzyć ciśnienie w domu po około 5 minutach odpoczynku. Ważne, by takie pomiary regularnie powtarzać. Na rynku istnieje szeroka gama aparatów automatycznie mierzących ciśnienie. Korzystajmy z tego.